Menu

Palamut

Uskumru,torik ve orkinosu içeren bir familyadandır. Sürüler halinde yaşayan pulsuz, siyah etli bir göçmen balıktır. Sırtı çizgili, karnı gümüş rengindedir. Uzunluğu 1 metreye kadar varır. Bu familyanın çeşitleri bütün denizlerimizde görülmekle birlikte en lezzetlileri Karadeniz ve Marmara’da avlanılan tipleridir. Karadeniz ve Marmara palamutunda baştan kuyruğa doğru muntazam çizgiler halinde giden, dördü koyu, üçü açık menevişli yedi adet bant bulunur. Ege’de yaşayan, Tombik, Benekli Orkinos ve Yazılı Orkinos isimleri alan yakın akrabasında ise sırttan karına doğru dalgalar halinde inen
en az 16 adet alacalı bant ile karın civarında en az üç adet siyah benek bulunur.

Bu cinsin etinin tadı, hakiki palamuta nazaran hiç güzel değildir. Ama çok kişi bu özelliği bilmeyip "palamut" diye aldanır ve sonra palamuttan soğur. Palamut avı Ağustos ayında başlar. Önce Karadeniz’den sürüler halinde vanoz ve çingene palamutu, Eylül’den itibaren de palamut gelmeye başlar. En lezzetli zamanı da Eylül başından Şubat ortalarına kadar olan zamandır. Bu mevsimde çok yağlı olduğundan tavası biraz ağır kaçar. Bu nedenle ızgarası ve fırını tavsiye edilir. Aynı mevsimde yahnisi de harika olur.
Diğer mevsimlerde tavası yapılabilir. Palamut siyah etli bir balık olduğundan buğulaması ve çorbası tavsiye edilmez.

Palamutun boyuna göre isimlendirilmesi aşağıdaki gibidir:

1. 20 cm’ye kadar........................ palamut vanozu
2. 20-30 cm arası..........................çingene palamutu
3. 31-40 cm arası..........................palamut
4. 40-45 cm arası..........................kestane palamutu
5. 45-50 cm arası .........................zindandelen
6. 51-60 cm arası..........................torik
7. 61-65 cm arası..........................sivri
8. 65-70 cm arası..........................altıparmak
9. 70 cm’den büyük......................zindandelen

Torik ve toriğin büyük boyları palamuttan daha çok yağlıdır. Bu nedenle tuzlama ve lakerdası tercih edilir.

Tarifler:

Palamut Köftesi

palamut koftesi

1 iri palamut
1 bardak galeta tozu
2 dilim bayat ekmek içi
2 orta boy soğan
4 yumurta
karabiber, tuz
yarımşar demet maydanoz, dereotu (ince kıyılmış)
2 diş sarımsak
1 kahve kaşığı kimyon
3 kaşık tereyağı

Palamudu, haşlayıp soğutun. Sonra dikkatli olarak bütün kılçıklarını ayıklayın. Ekmek içi ve rendelenmiş 2 soğanla
birlikte kıyma makinesinden bir kaç kez geçirin. Sonra yumurtaları, dereotu, maydanoz tuz ve biberi, ezilmiş sarımsakları
ve kimyonu katıp iyice yoğurun. Bu hamurdan ufak parçalar koparıp köfte biçimi verdikten sonra, galeta tozuna bulayıp bir
tavada kızdırdığınız tereyağında kızartın.

Taratorlu Palamut Tavası

palamut taratorlu tava

MALZEMELER
1 tane palamut
1,5 su bardagı zeytinyağı
1 çay fincanı ceviz
Yarım su bardağı un
Yarım su bardağı sirke
3-4 yumurta kadar bayat ekmek içi
4 diş sarımsak

HAZIRLANIŞI
Balıkları temizledikten sonra, 2 cm kalınlığında yuvarlak dilimler halinde kesin. Tuzladıktan sonra kağıt üzerinde unlayıp
bir tavada kızdırılmış zeytinyağında kızartın. Kağıt üzerine çıkartıp yağını emdirin. Sonra servis tabağına yerleştirin.
Teratorun hazırlanışı : Ekmeği ılık suda ıslatın. Avucunuzla sıkarak sudan çıkartın. Sarımsağı, cevizi, ekmeği rondoya
koyarak incecik kıyın. Sirke ve su ilavesiyle katı yoğurt kıvamına getirin. Balığın üzerine dökerek servise sunun.

Kağıtta Palamut

(4 Kişilik)

Malzeme:
2 adet palamut
4 adet kuru soğan
8 diş sarımsak
4 adet domates
1 demet maydanoz
8 adet defne yaprağı
4 çorba kaşığı zeytinyağı
Tuz
Karabiber
8 adet yağlı kağıt

Yapılışı:
Palamutları ayıplayıp kafa ve kuyruklarını ayırdıktan sonra fileto çıkarınız. Yağlı kağıtları ikiºer ikişer üst üste
koyduktan sonra her yağlı kağıda bir adet filetoyu yerleştiriniz. Üzerine halka halka kesilmiş soğan, dilimlenmiş ve
çekirdeği çıkarılmış domates, soyulmuş sarımsak ve çekirdekleri çıkarılıp uzunlamasına dilimlenmiş yeşil biberleri ve
defne yapraklarını yerleºtiriniz. Tuz, biber ve zeytinyağını (balık başına 1 kaşık) ekleyip kağıtları sıkıca kapatınız.
160oC’a ısıtılmış fırında 30 dakika pişiriniz.
Sıcak servis yapınız.

Bu yemeğe uygun diğer balıklar:
Kofana, minekop, çipura,karagöz, tekir, barbunya, kalan (dilimlenmiş)

Fırında Palamut

(4 Kişilik)
Malzeme:

2 adet palamut
2 adet domates
1 adet limon
2 adet çarliston biber (veya acı olmayan yeşil sivri biber)
Sıvı yağ
Tuz
Karabiber

Yapılışı:
Palamutların bağırsakları temizlenip çıkarıldıktan sonra kafaları ve kuyrukları kesilerek ayrılır. Balık, bir tarafı
kılçıklı, diğer tarafı kılçıksız olmak üzere fileto olarak ikiye ayrılır. İyice yıkandıktan sonra hafifce tuzlanır ve
biberlenir. Bir kenerda 20 dakika kadar dinlendirilir.
Balıkları alacak bir tepsi yağlandıktan sonra palamutlar derili kısımları tavaya gelecek tarzda yerleºtirilir. Üzerlerine
çekirdekleri çıkarılmış ve halkalar halinde kesilmiş domates, halka halinde kesilmiş limon ve soğan yerleştirilir.
Çekirdekleri çıkarılmış ve uzunlamasına kesilmiş biberler de yerleºtirilir. Orta hararetli (yaklaşık 180-200oC) fırında
45-50 dakika pişirilir.
Sıcak servis yapılır.

Not: Aynı yemek alaturka kiremit üzerinde de yapılabilir.
Bu yemeğe uygun diğer balıklar: Çingene palamutu